przewodnik sudecki, sudety, góry, wałbrzyskie, kamienne, blog turystyczny, schroniska czynne i dawne, turystyka, turystyka górska, wędrówka piesza, szlak turystyczny, ciekawostki, flora Sudetów, izery, rudawy, praca, blog, karkonosze, wieże widokowe, platformy widokowe, panorama, ludzie, legenda, legendy, mit, baza, bazy danych, kalendarium, wydarzenia, słowniczek terminów

Kalendarium wydarzeń

      XIX w. p.n.e - VIII w. p.n.e.

      Rozwój kultury łużyckiej - jej wpływy sięgały tereny od górnego dorzecza Morawy i Wagu po Łużyce. Charakteryzowała się m.in. sposobem chowania zmarłych - spopielenie ciał i wkładanie ich do grobu wraz z naczyniami z pożywieniem i ulubionymi przedmiotami zmarłego - cmentarzyska w Niemczy i Garbarach; kultem słońca - Ślęża, Radunia, Gromnik; wysokim poziomem budownictwa - osada Osobowice (Wrocław)

      IV w. p.n.e. - I w. p.n.e.

      Osiedlanie się Celtów w Czechach i na Morawach

      I w. p.n.e. – IV w. n.e.

      Pojawienie się Wandali (Lugiowie oraz Silingowie) na terenach górnej Odry. Okres szczytowy kultury germańskiej. Siling (Silingberg = Zobten – pol. Ślęża). Centralne saktuarium Wandali, Kraj Silingów = Śląsk

      III – V w.

      Osiedlenie się Burgundów na południowych obszarach Dolnego Śląska

      IV w.

      Częściowe przesiedlenie się Burgundów nad Ren, Silingów do Hiszpanii i Afryki Północnej

      IV – VIII w.

      Osadnictwo resztek ludności germańskiej

      VI – VII w.

      Zasiedlenie Śląska przez Słowian po wycofaniu się Silingów

      981

      Kłodzko po raz pierwszy wymienione jest jako gród w kronice czeskiego dziejopisarza Kosmasa

      990 - 1137

      Walki o Śląsk między Polską a Czechami. Pierwsze próby odłączenia Śląska od Polski

      1000

      Otton III proklamuje utworzenie arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, dając w ten sposób początek niezleżnej organizacji kościelnej w Polsce. W miejscowości Eulau bei Sprottau (Iława Śląska) Otton III rezygnuje na rzecz Bolesława Chrobrego z prawa powoływania biskupów. Polska uzależniona od Cesarstwa Niemieckiego. Gnieźnieńska sufragania Wrocław (założona w 1000 r.) staje się fundamentem jedności politycznej Śląska

      1015-1018

      Obrona Niemczy – obrona grodu w Niemczy w sierpniu 1017 roku, za panowania Bolesława Chrobrego. Wydarzenie miało miejsce w czasie wojny polsko-niemieckiej (1015–1018).

      1110

      Pokój oraz ślub Bolesława III Krzywoustego z hrabianką Salomeą z Bergu w Bambergu

      1138

      Śmierć Bolesława III oraz rozbicie dzielnicowe Polski. Śląsk wraz z Krakowem oraz Dzielnicą senioralną przypada Władysławowi II. Walki na terenach piastowskich z udziałem Cesarstwa Niemieckiego oraz możnowładcy śląskiego Piotra Włostowica

      1138

      Za księcia śląskiego Władysława I Śląsk staje się osobnym księstwem

      1146-1163

      Ucieczka Piastów śląskich do Cesarstwa Niemieckiego. Małżeństwa z niemieckimi kobietami. Bolesław IV odmawia Fryderykowi I Barbarossie pomocy zbrojnej, który odpowiada na to zbrojną interwencją na Śląsku. Polska uznaje zwierzchność Cesarstwa Niemieckigo

      1163

      Śląsk jako odrębne księstwo przypada proniemiecko nastawionym synom Władysława II. Początki silnych kulturowych i ludowych wpływów niemieckich na Śląsku

      1175

      Bolesław Wysoki osadza zakon cystersów w Lubiążu z filiami w Henrykowie, Krzeszowie oraz Kamieńcu Ząbkowickim, co sprawia, iż region ten staje się centrum niemieckiego osadnictwa. Następuje wyrąb lasu, zakładanie miast, kościołów oraz klasztorów

      1201-1238

      Henryk I Brodaty zakłada księstwo śląskie sięgające z Lubiąża do Sanu oraz z Sudetów aż po Wartę. Poprzez małżeństwo z Jadwigą z Andechs (późniejszą świętą, zm. 1243 r., pochowaną w Trzebnicy), fundatorką pierwszego śląskiego zakonu żeńskiego w Trzebnicy, jest on krewnym najbardziej wpływowych książęcych protektorów osadnictwa wschodnioniemieckiego. Śląsk znajduje się pod wpływami niemieckimi z perspektywy osadnictwa, języka oraz kultury stając się przy tym pomostem pomiędzy niemieckim Zachodem a słowiańskim Wschodem

      1202

      Mieszko I Plątonogi podbija Księstwo Opolskie i przyłącza je na stałe do swojego księstwa. Zniesienie prawa spadkowego między liniami Piastów Śląskich. Początek podzału Śląska na Górny i Dolny Śląsk

      1241

      Zniszczenie owoców osadnictwa niemieckiego przez Mongołów. W bohaterskiej obronnej bitwie pod Legnicą poległ Henryk II Pobożny (syn św. Jadwigi). Rozpad księstwa śląskiego. Wojny braterskie oraz powtórne podziały osłabiają siły polityczne na Śląsku

      1241

      Pierwsza wzmianka o Lądku jako uzdrowisku - istniały tu urządzenia kąpielowe zniszczone przez Mongołów wracających z pola bitwy pod Legnicą

      1241-1266

      Henryk III. Wzmożone osadnictwo niemieckie oraz powstawanie miast i wsi na prawie niemieckim

      1242

      Odbudowa zniszczonego przez Mongołów Wrocławia

      1261

      Lokacja Wrocławia na prawie magdeburskim

      1311-1313

      Rozdrobnienie Śląska w księstwach opolskim, bytomskim, cieszyńskim, legnickim, wrocławskim, świdnicko-jaworskim oraz głogowskim, w skutek czego Śląsk rozpada się na niemałże 20 bezbronnych małych księstw, które stają się objektem zainteresowań potężnych sąsiadów

      1327-1368

      Śląsk przyłączony zostaje do Czech. Księstwa śląskie po kolei stają się księstwami lennymi Luksemburgów

      1335

      Król Kazimierz Wielki zrzeka się w ramach układu w Trenczynie swoich praw i roszczeń do śląskich i polskich księstw lennych Królestwa Czeskiego. Opierające się na prawie państwowym uwolnienie Śląska od Polski. Poprzez powołanie starosty generalnego Śląska jako czeskiego namiestnika Śląsk staje się za pośrednictwem Czech częścią Cesarstwa Niemieckiego, co daje początek ogólnemu rozwojowi Śląska. Następuje okres gospodarczego i kulturowego rozkwitu

      1342-1376

      Złoty okres biskupstwa wrocławskiego za czasów biskupa Przecława z Pogorzeli

      1346-1378

      Okres rozkwitu Śląska za cesarza Karola IV Luksemburskiego. Uniwersytet w Pradze staje się kulturowym centrum korony czeskiej. Śląsk elementem władzy cesarza w bezpośrednim sąsiedztwie głównego centrum cesarstwa – Pragi. Śląska księżniczka niemiecką cesarzową. Zrealizowane osadnictwo niemieckie przeobraża Śląsk w handlowy oraz kluturowy pomost w drodze na Wschód. Dynamiczny rozwój miasta Wrocław w kierunku centrum Śląska

      1357

      Pierwsza wzmianka o Starym Zdroju (Aqua Antiqua, Alden Wasser, Alt Waser, Altwasser) obecnie dzielnica Wałbrzycha) i jego źródłach

      1418

      Niezręczność polityczna króla Wacława doprowadza do wybuchu największego powstania w dziejach Worcławia. Konflikt plebsu z patrycjatem

      1420

      Zygmunt zwołuje w centrum zjednoczonego Śląska, we Wrocławiu, Sejm Rzeszy. Hołd 18 książąt śląskich. Podjęcie kroków przeciwko Husytom

      1425-1433

      łupieżcze wyprawy Husytów na kwitnące ziemie śląskie, zniszczenie wielu miast. Wybudowanie twierdz husyckich w Niemczy, Otmuchowie i Kluczborku

      1434

      Pokonanie radykalnego ruchu husyckiego. Koniec wojen husyckich

      1440-1452

      Walka Polski o Śląsk w okresie bezprawia i bezkrólewia

      1458-1468

      Jerzy z Podiebradów królem Czech. Stworzenie solidnej pozycji władczej dla rodziny Podiebradów na Śląsku. Sprzeciw Wrocławia przeciwko czeskiemu królowi uznawanemu za heretyka

      1469-1490

      Węgier Maciej Korwin, Król Węgier, królem Czech oraz Śląska. Zadawala się jednak posiadaniem czeskich krajów sąsiedzkich. Zamiar wyrobienia sobie wpływowej pozycji na Śląsku. Centralizacja administracji. Śląsk i Łużyce stają się centralnymi ośrodkami na północy wielkiego państwa węgierskiego

      1474

      Książęcy Sejm Śląski opowiada się za walkami między Czechami, Polską i Węgrami i wprowadza zbrojny pokój ziemski. Śląsk otrzymuje nową ogólną konstytucję oraz administrację. Powołanie do życia Książęcych Sejmów Śląskich oraz sejmów generalnych

      1526

      Śmierć króla Czech Ludwika II Jagiellończyka w bitwie z Turkami pod Mohaczem. Śląsk dostaje się pod władzę katolickich Habsburgów. Reformacja

      1537

      Sprzymierzenie spadkowe między Księciem Legnicko-Wołowsko-Brzeskim Fryderykiem II legnickim a elektorem brandenburskim Joachimem II Hektorem. Rosnący wpływ Hohenzollernów na Śląsku. Z tego względu król Habsburgów Ferdynand I uznaje umowę spadkową za nieważną

      ok. 1565

      Pierwsza opisana wycieczka w Karkonosze (rektor szkoły w Jeleniej Górze Krzysztof Schilling z uczniami)

      1601

      Caspar Schwenkfeldt publikuje książkę o roślinach i skałach Śląska

      1620

      Ślązacy składają hołd Królowi Czech Fryderykowi V, zwanym Królem Zimowym

      1626

      Przemarsz Hrabiego Ernsta von Mansfelda przez Śląsk aż do Jabłonkowa. Podążają za nim plądrując ziemie cesarskie wojska pod dowództwem Wallensteina

      1639-1648

      Walka o Śląsk między Szwedami a wojskami cesarskimi

      1653

      Rozporządzenie władz cesarskich zakazujące obsadzania redukowanych parafii księżmi polskimi lub pochodzącymi z terenów Rzeczypospolitej

      1653-1654

      Szczytowy okres kontrreformacji. Katolizacja ponad 600 protestanckich kościołów. Rozkwit śląskiego baroku

      1675

      Śmierć ostatnich Piastów śląskich, Książąt Legnicko-Wołowsko-Brzeskich. Na tereny ich kraju wkracza cesarz

      1677

      Pierwszy polski opis Karkonoszy (Teodor Bilewicz)

      1702

      Inauguracja działalności jezuickiej Akademii Leopoldyńskiej we Wrocławiu

      1740

      Król pruski Fryderyk II Wielki zajmuje większość ziem Śląska, poza księstwami cieszyńskim, opawskim, karniowskim i częścią nyskiego

      1740

      Fryderyk II Wielki wkracza na tereny Śląska

      1740–1742

      I wojna śląska

      1741

      Bitwa pod Małujowicami. Śląsk hołduje królowi we Wrocławiu

      1741-06-10

      Zwycięstwo Prus nad Austrią w bitwie pod Małujowicami i zajęcie Śląska przez Prusy

      1742

      Pokój we Wrocławiu. Śląsk uwalnia się spod wpływów Habsburgów stając się wschodniopruską potęgą gospodarczo-przemysłową. W ten sposób Śląsk odgrywa znaczącą rolę w uzyskaniu przez Prusy statusu wielkiego mocarstwa. Podział Śląska na Śląsk pruski i austriacki. Wprowadzenie administracji pruskiej oraz urzędu ministra prowincji

      1742-06-11

      Podpisanie pokoju we Wrocławiu na mocy którego Fryderyk II opanował prawie cały Śląsk Dolny (oprócz części biskupiego księstwa nyskiego – ziemi frywałdowskiej) i większość Górnego, w tym księstwo opolskie i raciborskie

      1744-1745

      II wojna śląska. Bitwa pod Dobromierzem

      1751

      Podział Śląska Austriackiego (ze stolicą w Opawie) na obwody karniowski (cz. Krnovský kraj, niem. Jägerndorfer Kreis), opawski (cz. Opavský kraj, niem. Troppauer Kreis) i cieszyński (cz. Těšínský kraj, niem. Teschner Kreis). Austriacka część Księstwa Nyskiego dostaje się we władztwo górnośląskie

      1756-1763

      W czasie siedmioletnich zmagań o Śląsk Prusy osiągają status mocarstwa europejskiego. Śląsk oraz ziemia kłodzka przypadają Prusom. Południowa część Śląska (Jesenik, Krnów, Opawa, Cieszyn, Bielsko-Biała) pozostaje do 1918 r. jako Śląsk Austriacki częścią Austrii

      1757

      Zwycięstwo Fryderyka Wielkiego nad Karolem Lotaryńskim w bitwie pod Lutynią 5 grudnia

      1760

      Porażka generała de la Motte Fouque w bitwie pod Landeshut. Generał von Tauentzien broni Wrocławia przed Austriakami

      1760

      Zwycięstwo Fryderyka Wielkiego nad Laudonem w bitwie pod Legnicą

      1761

      Fryderyk Wielki rozbija obóz w Bolesławicach w pobliżu Świdnicy. Pozycja kluczowa Śląska

      1762

      Fryderyk Wielki zwycięża w bitwie pod Burkersdorfem

      1763

      W ramach pokoju w Hubertusburgu „Śląsk od 1742 r.” ostatecznie pozostaje w rękach Prus. Gwarancja statutsu mocarstwa Prus

      1773

      Okres szczytowy działań osadniczych czasu fryderykowskiego w szczególności na terenach leśnych Górnego Śląska oraz na terenach górzystych.
      Imigracja ludności z zachodnich i południowych Niemiec oraz z Czech i terenów sąsiadujących ze Śląskiem.
      Reorganizacja administracji, gospodarki, wojska a także szkolnictwa.

      1778

      F. W. v. Reden zostaje starostą górniczym Śląska i tym samym prekursorem przemysłu śląskiego

      1783

      Podział Śląska Austriackiego na obwody opawski i cieszyński

      1802

      Ukończenie Kanału Kłodnickiego łączącego Gliwice i port na Odrze w Koźlu. Połączenie górnośląskiego okręgu przemysłowego ze szlakiem wodnym na Odrze. Utworzenie pierwszej cukrowni przerabiającej buraki w Konarach (powiat wołowski). 1835 r., pierwsza stała w Eckersdorfie

      1807

      Śląsk centrum oporu przeciwko Napoleonowi. Obrona twierdz w Kłodzku, Nysie, Srebrnej Górze i Koźlu

      1811

      Następcą jezuickiego uniwersytetu we Wrocławiu zostaje Śląski Uniwersytet im. Fryderyka Wilhelma. Na uniwersytecie tym Henrik Steffens zachęca studentów do wzięcia udziału w walkach o wolność w czasie kampanii antynapoleońskiej

      1813

      Śląsk punktem wyjściowym walk w ramach VI koalicji antyfrancuskiej. We wrocławiu zbierają się przywódcy wojskowi i duchowi. 10 marca: ustanowienie odznaczenia Krzyżem Żelaznym; 17 marca: „apel do mojego ludu” króla Fryderyka Wilhelma III

      1813

      Bitwa nad Katzbach. Blücher uwalnia Śląsk

      1813

      Franz Pabel otrzymuje nominację na “Mianowanego królewskiego przewodnika i kasjera Szczelińca Wielkiego” – pierwsza w Europie urzędowa nominacja przewodnicka

      1814-1815

      Kongres wiedeński (niem. Wiener Kongress) – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego.

      1816

      Łużyce Górne (Zgorzelec i Lubań) stają się częścią Śląska

      1817

      W Jeleniej Górze powstaje zrzeszenie przewodników i tragarzy lektyk (Gebirgs-Führer und Stuhlträger). Po raz pierwszy na świecie działalność kadry turystycznej ujęto w ramy prawne.

      1828

      We Wrocławiu ukazuje się obszerny przewodnik po Sudetach J.Ch.G. Berndta.

      1837

      Budowa pierwszych schronisk w Sudetach Zachodnich - z inicjatywy Leopolda Christiana Gottharda von Schaffgotsch: na Wysokim Kamieniu i nad Śnieżnymi Kotłami.

      1838

      księżna Marianna Orańska staje się właścicielką rozległych dóbr w Sudetach Wschodnich, z jej inicjatywy dokonano wielu działań na rzecz rozwoju zagospodarowania turystycznego.

      1842-1846

      Budowa odcinku kolei Wrocław-Mysłowice. Przyłączenie Górnego Śląska do europejskiej sieci kolejowej

      1843

      Budowa Kolei Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzickiej. Usytuowanie końcowej stacji w Świebodzicach umożliwiało łatwiejsze i szybsze dotarcie do uzdrowisk w Szczawnie i Starym Zdroju.

      1844

      Wybucha powstanie tkaczy śląskich, które zostaje krwawo stłumione przez pruską armię

      1844

      Powstanie tkaczy śląskich jako kosekwencja wolnego handlu na terenach objętych powstaniem w Sudetach.

      1850

      Podział Śląska Austriackiego na 7 powiatów politycznych

      1850

      Ukazuje się pierwszy polski przewodnik po Karkonoszach pióra Rozalii Saulsonowej.

      1853

      Przedłużenie Kolei Wrocławsko-Świebodzickiej do Wałbrzycha (stacja Wałbrzych Fabryczny).

      1855

      Herman Brehmer założył w Sokołowsku (ówcześnie Görbersdorf) pierwszy na świecie ośrodek klimatycznego leczenia gruźlicy, który stał się wzorcem dla Tytusa Chałubińskiego przy zastosowaniu analogicznej metody leczenia w Zakopanem.

      1857

      Śmierć Josepha von Eichendorffa (ur. w 1788 r.)

      1862

      Na świat przychodzi Gerhard Hauptmann (zm. w 1946 r.)

      1866-1868

      Budowa Śląskiej Kolei Górskiej (Zgorzelec – Jelenia Góra – Wałbrzych).

      1880

      1889

      Staraniem Towarzystwa Karkonoskiego powstało muzeum w Jeleniej Górze.

      1899

      Otwarcie wieży widokowej na Śnieżniku.

      1903

      Kolejna wielka powódź w Sudetach. W następstwie podjęto szeroko zakrojony program budowy zabezpieczeń przeciwpowodziowych.

      1908

      W Karkonoszach powstaje Ochotnicza Kolumna Sanitarna Niemieckiego Czerwonego Krzyża (Sanitätskolonne des Deutsches Rotes Kreuz) – pierwsza zorganizowana służba ratownicza w Sudetach.

      1918

      Czechosłowacja wysuwała roszczenia m.in. do Kłodzka

      1918-10

      Po powstaniu Czechosłowacji powstała m.in. na zachodzie Śląska Austriackiego (Śląsk Sudecki, niem. Sudetenschlesien) prowincja Kraj Sudetów (niem. Sudetenland, cz. Sudetsko) ze stolicą w Opawie

      1918-12

      Likwidacja przez Czechosłowację prowincji Kraj Sudetów

      1919

      Górny Śląsk staje się odrębną prowincją. Pierwsze polskie powstanie na Górnym Śląsku.

      1920

      Część powiatów Syców, Namysłów, Milicz i Góra przekazana zostaje Polsce, w sumie powierzchnia 512 km². Górny Śląsk staje się terenem plebiscytowym, który zajmują wojska alianckie. Kraik Hulczyński bez głosowania przekazany zostaje Czechosłowacji

      1921-03-20

      Plebiscyt na Górnym Śląsku. Dwie trzecie mieszkańców Śląska opowiada się za przynależnością do Niemiec.

      1921-03-21

      Atak niemieckiego Freikorpsu na powstańców polskich na Górze św. Anny. Konferencja abasadorów w Genewie podejmuje decyzję o podziale Śląska

      1922

      Wejście w życie Protokołów Genewskich. Podział Górnego Śląska. Zajęcie wschodniej części Górnego Śląska przez Polskę; poważne problemy humanitarne, gospodarcze oraz polityczne. W ramach traktatu genewskiego zapadają ustalenia o ochronie mniejszości oraz jedności gospodarczej Górnego Śląska. Kraik Hulczyński przekazany zostaje Czechosłowacji

      1923

      Proponowany podział Śląska Czechosłowackiego do okręgów Ołomuniec (XII; cz. župa Olomouc), Ostrawa Morawska (XIV; cz. župa Moravská Ostrava) i Czeski Cieszyn (XXI; cz. župa Český Těšín)

      1928

      Czechosłowacka Kraina Śląska (cz. země Slezská) została połączona z Kraina Morawską (cz. země Moravská) i powstała Kraina Morawskośląska (cz. Země Moravskoslezská) ze stolicą w Brnie

      1938-10-02

      Wkroczenie wojsk niemieckich na Śląsk Opawski (Kraj Sudetów)

      1938-10-30

      m.in. na Śląsku Sudeckim powstała rejencja opawska (niem. Regierungsbezirk Troppau, cz. vládní okres Opava) w ramach Okręgu Rzeszy Kraj Sudetów (niem. Reichsgau Sudetenland, cz. Říšská župa Sudety)

      1938-11-09

      W niemieckiej części Śląska dochodzi do pogromu zwanego Nocą kryształową, w wyniku którego spalono wiele żydowskich synagog, zdemolowano sklepy i pobito wielu Żydów

      1939-1945

      II wojna światowa

      1945

      Dolny Śląsk w granicach Polski, Czechosłowacji i – w pewnym ujęciu – Niemiec Wschodnich

      1945

      Wkroczenie na tereny Śląska Armii Czerwonej, ucieczka i wypędzenie ludności niemieckiej

      1945

      W Jeleniej Górze powstaje Dolnośląskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (w 1946 r. przekształcone w Dolnośląski Oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego).

      1945-03-14

      Większość Dolnego Śląska włączona do Ziem Odzyskanych, podlegających zarządowi specjalnego ministerstwa, jako Okręg II (do maja 1945 r. Wrocław pozostawał pod władzą Niemiec)

      1945-05-06

      Kapitulacja Wrocławia

      1945-05-30

      Na Śląsku Czechosłowackim powstała Ekspozytura Śląska Krainy Morawskośląskiej (cz. Slezská expozitura země Moravskoslezské) ze stolicą w Ostrawie

      1945-06

      Zaostrzyły się stosunki polsko-czechosłowackie. Czechosłowacja wysuwała roszczenia m.in. do Kłodzka

      1945-06

      Początek wypędzania niemieckich Ślązaków przez Polaków

      1945-08-02

      Zawarcie deklaracji poczdamskiej. Śląsk na wschód od Nysy Łużyckiej przechodzi pod zwierzchnictwo Polski. „Aż do ostatecznego ustalenia zachodniej granicy Polski” obowiązuje tzw. granica na Odrze i Nysie

      1945-09-25

      Pogranicze Śląska i Ziemi Lubuskiej włączone do województwa poznańskiego

      od 1945

      Czechizacja niektórych niemiecko-brzmiących czeskich nazw geograficznych, w Kraju Sudetów, np. Sudety na pohraniční území (1945), Frývaldov na Jeseník (1947), Cukmantl na Zlaté Hory (1948), Sandhýbl na Písečná (1948), Frýdberk na Žulová (1948), Zighartice na Vápenná (1949), Sudety na Krkonošsko-jesenická subprovincie (1979), Východní Sudety na Jesenická oblast (1979) itd.

      1946-06-28

      Niemal cały Dolny Śląsk w granicach województwa wrocławskiego, pozostałe fragmenty polskiej części w województwa poznańskiego

      koniec lat 40-tych

      Radykalne ograniczenia w poruszaniu się w strefie nadgranicznej (po polskiej stronie), całkowite zamknięcie wschodnich Karkonoszy i części Sudetów Wschodnich (rejony wydobycia uranu).

      1948

      Pierwszy kurs przewodnicki w Jeleniej Górze.

      1949

      Powstanie Funduszu Wczasów Pracowniczych, państwo całkowicie przejmuje kontrolę nad gospodarką turystyczną

      1949-01-01

      Podział Śląska Czeskiego na kraj ołomuniecki (cz. Olomoucký kraj) i ostrawski (cz. Ostravský kraj)

      1950

      Układ zgorzelecki. NRD uznaje „pokojową granicę”

      1950

      Połączenie PTT i PTK, powstaje Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.

      1950-07-06

      Wydzielenie województw opolskiego (w większości górnośląskiego) i zielonogórskiego

      17-20.09

      I Ogólnopolski Górski Rajd Turystyczny (org. ZG PTTK) z zakończeniem w Wałbrzychu. Wielka masowa impreza z udziałem ok. 3600 turystów z całej Polski. Dla jej przeprowadzenia wyznakowano szlaki w Sudetach wałbrzyskich, łącząc sieć szlaków na Ziemi Kłodzkiej z Sudetami Zachodnimi.

      1959.01.16

      1960-04-11

      m.in. na terenie Śląska Czeskiego powstało Kraj północnomorawski (cz. Severomoravský kraj) ze stolicą w Ostrawie

      1961.06.16

      Rozszerzenie (zawartej w 1955 r.) polsko-czechosłowackiej konwencji turystycznej na Sudety. Na grzbiecie Karkonoszy powstaje wspólny dla turystów z obu krajów szlak "Droga Przyjaźni Polsko-Czechosłowackiej". Ponadto polskim turystom udostępniono czeskie Karkonosze, czeskim turystom polskie Karkonosze, zachodnią część Ziemi Kłodzkiej i Jezioro Otmuchowskie. Wycieczki do Czech obwarowane są jednak licznymi ograniczeniami.

      1966

      Pożar schroniska Bronka Czecha (historyczna nazwa Buda Schlingla) na Starej Polanie w Karkonoszach. Obiekt nie został odbudowany.

      1968.03.20

      W lawinie w Białym Jarze ginie 19 osób, turystów z NRD, ZSRR oraz dwóch Polaków. Pięć osób zdołało się uratować. Lawina miała ponad 700 m długości, około 80 metrów szerokości, a jej czoło było wysokie na 20–25 m.

      1970

      Układ PRL-RFN, uznanie Status quo, powstrzymanie się od użycia siły lub groźby jej użycia

      1975-06-01

      Podział polskiego Śląska na kilka województw. Zasadnicza część Dolnego Śląska podzielona między województwa: jeleniogórskie, legnickie, leszczyńskie, wałbrzyskie, wrocławskie, zielonogórskie

      1982 -

      Zamieranie borów świerkowych w Górach Izerskich przybiera rozmiary klęski ekologicznej, która w latach 80. rozszerza się na kolejne pasma Sudetów. Okolice Turoszowa, Jeleniej Góry i Wałbrzycha uznano oficjalnie za obszary ekologicznego zagrożenia.

      1983

      Udostępnienie Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie.

      1987-89

      Szlak graniczny w Górach Złotych służy jako miejsce spotkań przedstawicieli polskiej i czechosłowackiej opozycji. W organizację spotkań na granicy oraz przerzutów podziemnych wydawnictw i sprzętu poligraficznego zaangażowani działacze turystyczni.

      1990 -

      Przeobrażenia gospodarcze w kraju skutkują załamaniem ruchu turystycznego, liczne obiekty zakładowe przejmują gminy, większość zostaje następnie sprywatyzowana, część ulega dewastacji.

      1990 -

      Upadek kolei w polskich Sudetach. Zamknięcie w 1991 r. linii Świdnica – Jedlina-Zdrój gwałtownie pogarsza dostępność Gór Sowich, w następnych latach likwiduje się kolejne linie o dużym znaczeniu dla turystyki, redukuje się też liczbę połączeń.

      1990-01-16

      Pierwsza rejestracja „Społeczno-Kulturalnego Związku Osób Narodowości Niemieckiej w województwie katowickim” (Deutsche Freundschaftskreise)

      1990-10-03

      Przyłączenie NRD do Republiki Federalnej Niemiec wg. Art. 23 konstytucji niemieckiej. Związane z tym było (częściowo kontrowersyjne!) uznanie na podstawie prawa międzynarodowego polskiej granicy zachodniej i odstąpienie dawnych niemieckich terenów wschodnich: Prusów Wschodnich, Pomorza Tylnego, Marchii Brandenburskiej oraz Śląska

      1991-06-17

      Polsko-niemiecki traktat o współpracy i dobrym sąsiedztwie

      1993.01.13

      Tragicznie giną: Tadeusz Steć i Zbygniew Martynowski – wybitni działacze polskiego krajoznawstwa w Sudetach.

      1994.02.10

      Tragiczna śmierć Waldemara Siemaszki, wieloletniego gospodarza schroniska “Samotnia nad Małym Stawem”

      1995

      Udostępnienie sztolni z czasów II wojny światowej w Walimiu rozpoczyna proces szerszego zagospodarowania turystycznego obiektów podziemnych w Sudetach, a zwłaszcza w Górach Sowich.

      1996-05-30

      Powstała diecezja ostrawsko-opawska w wyniku wyłączenia części terytorium z archidiecezji ołomunieckiej

      1999-01-01

      Większość Dolnego Śląska tworzy województwo dolnośląskie

      2000-01-01

      Podział Śląska Czeskiego na Kraj ołomuniecki (cz. Olomoucký kraj; w tym powiat Jeseník) i ostrawski (cz. Ostravský kraj). Kraj północnomorawski z 1960 r. na podstawie ustawy nr 36/1960 o podziale terytorialnym państwa czeskiego jako obszar administracyjny wciąż istnieje (np. dla sądów (Sąd Okręgowy w Ostrawie), prokuratury, czy urzędów skarbowych), nie jest jednak już jednostką samorządową

      2001-05-31

      Zmiana nazwy kraju ostrawskiego na kraj morawsko-śląski (cz. Moravskoslezský kraj)

      2007.12.21

      Objęcie Polski i Republiki Czeskiej układem z Schengen, całkowite zniesienie kontroli granicznej.

      2010

      Reaktywacja linii kolejowej Szklarska Poręba – Harrachov.